By Marlon Tirol
Sa subong nga ti-on, nagainit ang diskusyon parte sa pagbalik sang kamatayon nga silot sa aton pungsod (death penalty). Madamo ang nagasuporta sini bangod sa sunod-sunod nga balita sang brutal nga krimen—pagpatay, pagpangawat, kag labi na gid ang pagpang-abuso pareho sang rape. Ang ini nga mga krimen indi na dapat ginapabay-an kag ang mga salarin dapat lang gid nga masilutan sang pinakabug-at nga silot agud malikawan ang paglapta pa gid sang sini nga mga kahalitan sa komunidad.
Indi man malikawan nga mabatyagan ang kasubo kag kasakit sang mga pamilya sang biktima, labi na gid ang mga pigado nga wala sang ikasarang nga magpangayo sang hustisya. Para sa ila, ang kamatayon nga silot daw isa ka paagi agud mabaton ang hustisya para sa ila mga hinigugma nga gin-agaw sang wala kaluoy nga mga kriminal. Ang trauma nga gin-agyan sang mga biktima, labi na sang mga nakaluwas sa pagpang-abuso, nagabilin nga pilas nga indi dali-dali mag-ayo. Bangod sini, madamo ang nagapati nga ang mga nagahimo sini nga mga krimen wala na dapat ginahatagan pa sang ikaduha nga kahigayunan.
Para sa akon, nagasuporta ako sa pagbalik sang kamatayon nga silot bangod sa kadamo sang brutal nga krimen nga nagakatabo subong sa aton pungsod. Ang mga nagahimo sang mabug-at nga sala pareho sang pagpatay kag pagpang-abuso dapat gid masilutan sang pinakamabug-at nga silot. Nagapati ako nga kung mabalik ang kamatayon nga silot mahimo ini nga magserbi bilang paandam sa iban nga indi maghimo sang krimen. Apang nagapati ako, ini amo ang hustisya—mata sa mata, kabuhi sa kabuhi. Kon handa ka nga magkuha sang kabuhi sang mga inosente nga tawo, dapat handa kaman mag-atubang sang kapareho nga kapalaran.
Apang bisan madamo ang nagasuporta, may yara man gihapon sang mga nagakontra. Para sa ila, ang kamatayon nga silot indi gid solusyon sa krimen kundi mahimo pa gani magdala sang mas madamo nga problema, pareho sang posibilidad nga may inosente nga masilutan kag ang kakulang sang patas nga proseso sa hustisya. Nagapati sila nga mas importante ang pagpaayo sang sistema sang layi kag paghatag sang hustisya nga patas para sa tanan.
Ang kamatayon nga silot bala amo gid ang hustisya nga ginapangita naton, ukon isa lamang ini ka porma sang pagpanimalos? Sa aton pagpili, importante nga timbangon naton indi lang ang kasakit subong kundi pati man ang epekto sini sa palaabuton sang aton katilingban.
