By Aslen Caharop
Sa tagsa ka balita nga nagaguwa parte sa mga menor de edad nga naangot sa mabug-at nga mga krimen, nagabalik ang diskusyon parte sa Republic Act No. 9344 ukon Juvenile Justice and Welfare Act. Gani, nagalutaw ang pamangkot: Paano naton mapatag ang paghatag sang hustisya sa bata nga nakasala kag sa mga biktima?
Ang Republic Act No. 9344 ukon Juvenile Justice and Welfare Act, nga ginpatuman sang 2006, isa ka layi nga nagakilala sa kinamatarong sang mga children in conflict with the law. Imbes nga dayon nga silutan ukon ipriso, ginahatagan sila sini sang tsansa nga marehabilitar, mapadayon ang ila edukasyon, kag magbag-o paagi sa nagakaigo nga paglaygay kag suporta. Ang tuyo sang layi amo ang pagbulig sa ila nga makabalik sa komunidad bilang responsable kag mapuslanon nga mga pumuluyo.
Apang, Indi ini nagakahulugan nga indi na kinahanglan manabat ang nakasala sa iya ginhimo. Kada krimen may yara sang mga biktima kag pamilya nga nagapangita sang hustisya.
Samtang ginahatagan sang higayon nga magbag-o ang menor de edad, indi man dapat malipatan ang kasakit kag pagkawala nga naagom sang mga biktima kag sang ila pamilya.
Sa pihak nga bahin, indi man husto nga ang kabataan lamang ang basulon. Ang pamilya amo ang una nga nagaporma sang batasan sang bata, samtang ang eskwelahan may katungdanan nga maghatag sang hilway nga palibot kag nagakaigo nga paggiya. Ang katilingban kag gobyerno naman may responsibilidad sa paghatag sang suporta kag mga programa para sa edukasyon, mental health, kag pag-uswag sang kabataan.
Sa katapusan, ang hustisya indi dapat magpabor sa isa lamang ka bahin. Kinahanglan ini maghatag sang hustisya sa mga biktima, samtang ginahatagan man sang higayon nga magbag-o ang nakasala.
Suno gani sa isa ka hambalanon, “It takes a village to raise a child.” Kon ang bug-os nga katilingban may papel sa paghubog sang isa ka bata, may obligasyon man kita nga maggiya kag magbulig sa iya antes pa siya makasala.
